Home Xəbər

Xəbərlər

Rəqabətli bazar əlverişli sahibkarlıq mühitinin təməl şərtidir

 

İQTİSADÇI EKSPERT QALİB TOĞRUL: “MİLLİ BİZNESİN RƏQABƏTLİLİYİNİN TƏMİN EDİLMƏSİ STRATEJİ YOL XƏRİTƏLƏRİNDƏ QOYULMUŞ ƏSAS HƏDƏFLƏRDƏN BİRİDİR” 

 

Ölkəmizdə dövlət antiinhisar siyasətinin təkmilləşdirilməsi, haqsız rəqabətin qarşısının alınması, müxtəlif əmtəə və xidmət bazarlarına girişin asanlaşdırılması, hökmran vəziyyətdə olan sahibkarlıq subyektlərinin bu vəziyyətdən sui-istifadə hallarının qarşısının alınması mexanizmlərinin formalaşdırılması məqsədilə 2014-cü ildən başlayaraq hökumət səviyyəsində əhəmiyyətli addımlar atılıb, eyni zamanda, müxtəlif səviyyəli normativ-hüquqi aktlarda, tədbirlər planında və satrateji sənədlərdə növbəti illərdə qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi istiqamətində mühüm tədbirlərin icrası planlaşdırılıb.

1 yanvar 2016-cı ildən başlayaraq gömrükdə (xüsusilə, idxalda) inhisarçılığın ləğv olunması ölkəyə müxtəlif təyinatlı məhsulların idxalı prosesinin asanlaşdırılmasına, gömrükdə şəffaflığın yüksəldilməsinə və gömrük prosedurlarının elektronlaşması işinin təkmilləşdirilməsinə imkan verdi. Analoji tədbirlərin daxili bazarda həyata keçirilməsi, rəqabəti məhdudlaşdıran amillərin aradan qaldırılması post-neft dövrü Azərbaycan iqtisadiyyatının əsas prioritetlərindən biri kimi müəyyənləşdirilib.

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri, iqtisadçı-ekspert Qalib Toğrul Beynәlxalq Özәl Sahibkarlıq Mәrkәzinin (CİPE) dәstәklәdiyi tәdqiqat çәrçivәsindә ölkədə dövlət antiinhisar siyasətinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı konkret nəticələrə gəlib. Ekspertin fikrincə, rəsmi şəkildə aşağı neft gəlirləri dövrü kimi xarakterizə olunan indiki şəraitdə münbit sahibkarlıq mühitinin formalaşdırılmasının əsas şərtlərindən biri ölkə iqtisadiyyatının inhisarlaşma səviyyəsini azaltmaqdır. 

Xüsusilə, iki vacib istiqamətdə - qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi  və dövlət antiinhisar siyasətinin həyata keçirən qurumun müstəqilliyinin təmin edilməsi - təxirəsalınmaz tədbirlərin həyata keçirilməsinin vacib olduğunu deyən Q.Toğrul bunun üçün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti səviyyəsində müvafiq göstərişlərin verildiyini də xatırladıb: “Hazırkı normativ-hüquqi aktlar ötən əsrin sonununcu onilliyinin əvvəllərində qəbul edildiyindən müasir tələblər və standartlar səviyyəsində antiinhisar siyasətinin həyata keçirilməsinə imkan vermir. Hələ 2007-ci ildə mövcud rəqabət və antinhisar qanunvericiliklərini əvəz etməsi planlaşdırılan “Rəqabət Məcəlləsi” ölkə Prezidenti tərəfindən Milli Məclisə təqdim olunmuşdu. O zaman rəqabət hüququ sahəsində ixtisaslaşmış müxtəlif beynəlxaq və yerli ekspertlər sənədin təkmilləşdirilməsi prosesinə cəlb olunmuşdular. Məcəllənin layihəsi parlamentdə iki oxunuşdan keçsə də, qəbul olunmadı”.

On il öncə ölkəmizdə rəqabət hüququ sahəsində təcrübəyə malik kifayət qədər mütəxəssisin olmaması fikrilə razılaşan ekspert hesab edir ki, artıq həmin Məcəllə layihəsinin yenidən hazırlanmasına ehtiyac var: “Ölkə Prezidentinin tapşırığı ilə hazırlanan "Azərbaycan Respublikasının milli iqtisadiyyat perspektivi üzrə Strateji Yol Xəritəsi"ndə Rəqabət Məcəlləsinin yaxın perspektivdə qəbul olunması bir vəzifə kimi müəyyənləşdirilib. Həmin sənəddə maliyyə sektoru və real sektor arasında tarazlıq nöqtəsinin müəyyən edilməsi probleminin həllinin Azərbaycanda rəqabət mühitinin daha da təkmilləşdirilməsi yolu ilə mümkün olduğu vurğulanır. Bundan əlavə, ölkə rəhbərinin imzaladığı digər sənədlərdə - Azərbaycanda Açıq Hökumətin Təşviqi ilə bağlı 2016-2018-ci illəri əhatə edən Milli Fəaliyyət Planında və “Azərbaycan Respublikasında biznes mühitinin əlverişliliyinin artırılması və beynəlxalq reytinqlərdə ölkəmizin mövqeyinin daha da yaxşılaşdırılması ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” sərəncamın həyata keçirilməsinə dair Tədbirlər Planı”nda - Məcəllənin yaxın iki ildə qəbul olunması prioritet vəzifə kimi müəyyənləşdirilib”.

Məcəllədə hökmran mövqe anlayışının təyin edilməsi üçün bazar payından əlavə meyarların müəyyənləşdirilməsi, hökmran mövqedən sui-istifadə hallarının konkretləşdirilməsi, müxtəlif bazarlar üçün (maliyyə, lizinq, qiymətli kağızlar və sair) konkret bazar payının müəyyənləşdirilməsi, son dövlər qlobal iqtisadi problemə çevrilən kartel sövdələmələrinin qarşısının alınması üçün konkret mexanizmlərin yaradılmasına imkan verən hüquqi normaların yaradılması, rəqabət siyasətini həyata keçirən dövlət qurumunun səlahiyyətlərinin dəqiq sərhədlərinin və müstəqilliyinin təmin olunması vacibliyini qeyd edən ekspert artıq ölkəmizin bu sahədə geniş islahatlara getməsini vacib sayır.

Ekspertin sözlərinə görə, rəqabətin qorunması artıq milli məsələ olmaqdan çıxaraq qloballaşıb. İstənilən beynəlxalq iqtisadi platformaların və qurumların sənədlərində böyük şirkətlərin inhisarlaşma cəhdlərinə qarşı hüquqi normalar və konkret mexanizmlər mövcuddur: “Ona görə də rəqabət qanunvericiliyinin beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması hələ məsələnin hamısı demək deyil. Qanunvericilikdə təsbit olunan hüquqi normalara uyğun olaraq daxili bazarda rəqabət mühitini təmin etməyə qadir olan milli rəqabət orqanının yaradılması ilə bu dairə uğurla qapanır. Bir başqa sözlə desək, qanunvericiliklə yanaşı, onun tətbiqi də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Xüsusilə, Dünya Ticarət Təşkilatına qəbul ərəfəsində bu kimi vacib məsələlərin həll olunması üzvlükdən sonrakı dövrdə milli şrikətlərin mövqelərini yaxşılaşdıra, ölkəmizin reytinqini yüksəldə bilər”.

Ekspert əlavə edib ki, milli rəqabət qurumunun, eyni zamanda, rəqabət qanunvericiliyinin pozulması hallarında işə baxılması məqsədilə yaradılan xüsusi komissiyanın müstəqilliyinin təmin edilməsi məsələsi indi on il əvvəkindən fərqli olaraq daha realdır: “Çünki yeni iqtisadi siyasətin uğuru məhz daxili bazarda rəqabət mühitinin təmini, bazara girişlərin asanlaşdırılması sahəsində maneələrin aradan qaldırılması ilə birbaşa bağlıdır. Biz məhz bu islahatları həyata keçirməklə biznes mühitinin əlverişliliyini artıra bilərik. Strateji yol xəritələtində hədəf kimi müəyyənləşdirilən rəqabətədavamlı milli iqtisadiyyatın formalaşdırılması biznesin rəqabətliliyinin təmin edilməsindən keçir”.

 

 

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi beynəlxalq reytinqdə önəmli yerlərdə

ABŞ-ın Pensilvaniya Universitetinin “Vətəndaş cəmiyyəti və analitik mərkəzlər”  proqramın 2016-c il üçün dərc etdiyi 10-cu “Qlobal beyin mərkəzləri Hesabatı”nda təmsilçisi olduğum İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi tədqiqata cəlb edilmiş 6846 analitik mərkəz arasında 6 nominasiya üzrə qaliblər sırasına daxil olub.  Qiymətləndirmə nəticəsində İqtisadi Tədqiqqatlar Mərkəzi  (İTM) “Daxili iqtisadi siyasət” nominasiyasında (Top Domestic Economic Policy Think Tanks) dünyanın ən yaxşı  tədqiqat  mərkəzləri arasında  ilk yüzlüyə daxil olaraq 97-ci yeri tutub. Bu nəticə  mərkəzin 1 il bundan  əvvəlki göstəricindən 1 pillə yaxşıdır. Bu siyahıda ilk onluğa Brookings Institution (ABŞ), Adam Smith Institute (ASI) (Böyük Britaniya), National Bureau of Economic Research (NBER) (ABŞ), Cato Institute (ABŞ), Peterson Institute for International Economics (PIIE) (ABŞ), Heritage Foundation (ABŞ), Bruegel (Belçika), Center for American Progress (CAP) (ABŞ), German Institute for Economic Research (DIW) (Almaniya), Center for Social and Economic Research (CASE) (Polşa) daxil olub. 

 

Bununla yanaşı, İTM media ilə ən yaxşı  əlaqəsi olan beyin mərkəzləri arasında 56-cı olub.  Bu nominasiyada ilk beşliyi Center for Strategic and International Studies (CSIS) (ABŞ), Chatham House (Böyük Britaniya), Brookings Institution (ABŞ), Amnesty International (AI) (Böyük Britaniya) və Council on Foreign Relations (CFR) (ABŞ) tutub.

Digər bir nominasiyada - Məqsədyönlü siyasət tədqiqatları üzrə (Think Tanks with Outstanding Policy-Oriented Research Programs) dəyərləndirmədə İTM 76-cı yerdə qərarlaşıb. Bu nominasiyada ilk beşliyi ABŞ və Britaniya beyin mərkəzləri tutub: RAND Corporation (ABŞ), Chatham House (Böyük Britaniya), Brookings Institution (ABŞ), Carnegie Endowment for International Peace (ABŞ), Adam Smith Institute (ASI) (Böyük Britaniya).

Nəhayət, İTM dünyanın ən müstəqil beyin mərkəzləri arasında 123-cü yeri tutub. Bu nominasiyada ilk beşliyi yenə də məşhur ABŞ və Böyük Britaniya beyin mərkəzləri bölüşüb: Carnegie Endowment for International Peace (ABŞ), Adam Smith Institute (ASI) (Böyük Britaniya), Brookings Institution (ABŞ), Amnesty International (AI) (Böyük Britaniya), Chatham House (Böyük Britaniya).

Daha ətraflı məlumatı bu linkdən əldə etmək olar.

http://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1011&;context=think_tanks

 

Aqrar sahənin inkişafında kənd bələdiyyələrinin rolu

 “Bələdiyyələr kənd təsərüfatının inkişafına öz töhfələrini verməlidirlər”. Bu sözləri Milli Məclisin Regional Məsələlər Komitəsinin iclasında millət vəkili Fəttah Heydərov deyib. Millət vəkilinin sözlərinə görə,  xüsusilə heyvandarlığın inkişafı üçün münbit şəraitin olduğu bölgələrdə otlaq sahələrinin ayrılmasına ehtiyac var. 

Bələdiyyə məsələləri üzrə ekspert Rəcəb İmanov bildirdi ki, ilkin olaraq kənd bölgələrində olan bələdiyyələr kənd təsərrüfatı ilə bağlı məlumat bazaları hazırlamalıdılar: “Bu məlumat bazaları statistik məlumatlarla əsaslandırılmış şəkildə doldurulmalıdır. Bazada ərazidə olan təsərrüfatların sayı, onların hansı sahə üzrə məşğul olduqları, bazara çıxış imkanları kimi statistik məlumatlar olmalıdır. Düzdür, indinin özündə də bu cür statistik məlumatlar hazırlanır. Bəzən elə bələdiyyələrin özləri toplayıb aidiyyəti qurumlara verirlər. Ancaq biz dediyimiz varinatda məlumatlardan bələdiyyələr özləri üçün istifadə etməlidirlər. 

İkinci mərhələdə həmin bazaya əsaslanaraq ərazilərdə olan kənd təsərrüfatının müxtəlif istiqamətləri üzrə qısa, orta və uzun müddətli planlar hazırlanmalıdır. Eyni zamanda, həmin ərazidə yaşayan hər bir torpaq sahibi ilə müzakirə aparılmalı və bu istiqamətdə onlara tövsiyə xarakterli məsələhətlər verilməlidir. Lakin bütün bunlar deyildiyi qədər sadə məsələlər deyil. Bu işlərin həyata keçirilməsi üçün kifayət qədər maddi vəsait lazımdır. Söhbət kənd bələdiyyələrindən gedirsə, bugün onların əksəriyyətinin ofis yoxdur. İşçi-kadr potensialları da çox zəifdir. Odur ki, bu işlər görülüəcəksə, öncə bələdiyyələrin maliyyə təminatı məsələsi həll olunmalıdır”.
Mübariz BAYRAMOV,

“Mövqe” qəzeti, 26 yanvar 2017

 

Vergi Məcəlləsinə son dəyişikliklər müzakirə olunub

 

Vergi Məcəlləsinə son dəyişikliklər müzakirə olunub

 

 İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Qalib Toğrul “İqtisadi Forum” internet televiziyasında 1 yanvar 2017-ci il tarixinə Vergi Məcəlləsinə edilmiş dəyişiklikləri şərh edib. Tanınmış iqtisadçı Sabit Bağırovun moderatorluğu ilə baş tutan verilişdə ən aktual dəyişikliklər müzakirə olunub, hər bir istiqamət üzrə sahibkarlara məsləhətlər verilib. Qalib Toğrul Vergi Məcəlləsinə 201 dəyişiklik edildiyini, 115 yeni maddə əlavə olunduğunu, 83 maddəyə dəyişiklik həyata keçirildiyini, 3 maddənin isə ləğv olunduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, 123 maddə vergi inzibatçılığının, o cümlədən vergi uçotunun təkmilləşdirilməsi və şəffaflaşdırılması, 34 maddə vergi ödəyicilərinin hüquqlarının genişləndirilməsi, 8 maddə isə vergi yükünün azaldılması və ya vergi güzəştləri və vergidən azadolmalarla bağlıdır.

Verilişi tam şəkildə https://www.youtube.com/watch?v=Sd_Ip46i1Pg&;t=1737s linkindən izləmək mümkündür.

 

 

 

 

Almaniyanın ölkəmizdəki səfiri İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinə baş çəkib

Yanvarın 17-də Almaniya Federativ Respublikasının Azərbaycandakı səfiri cənab Michael Kindsgrab İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin (İTM) ofisini ziyarət edib. İTM-in eksperti Qubad İbadoğlu səfirə Mərkəzin fəaliyyəti haqqında geniş məlumat verib, onu Azərbaycan və ingilis dillərində çap olunmuş nəşrlərlə tanış edib. Sonra Azərbaycanın mövcud iqtisadi durumu və Mədən Sənayesində Şəffaflıq Təşəbbüsü (MSŞT) Koalisiyasının fəaliyyəti ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. Səfirə son vaxtlar qəbul olunmuş yol xəritələri, manatın sabitləşdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlərlə bağlı geniş bilgi verilib.

Səfir də öz növbəsində, Azərbaycan iqtisadiyyatının şaxələnməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafının vacibliyini önə çəkib. Daha sonra vətəndaş cəmiyyəti sektorundakı vəziyyət müzakirə olunub, son 3 ildə QHT-lərinin fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən qanunvericilik dəyişiklikləri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Sonda səfir İTM-in tarixini, missiya və məqsədlərini əks etdirən məlumat lövhəsi və sertifikatlarla tanış olub, ona bu barədə ətraflı məlumat verilib.

Görüşdə İTM-in İdarə Heyətinin sədri Qalib Toğrul, department rəhbəri Xanlar Məmmədov iştirak edib.

 

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi ünvanlı sosial yardımla bağlı təkliflər hazırlayıb

İqtisadçı Qalib Toğrul Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən verilən Ünvanlı Dövlət Sosial Yardımla (ÜDSY) təkliflər irəli sürüb

Ekspertin sözlərinə gö

rə, bu yardımın verilməsilə bağlı elektron sistemə keçdikdən sonra da problemlər həll olunmayıb. 
"Maraqlıdır ki, bu sahədə korrupsiya və rüşvət olduğunu etiraf edən yeni rəhbərlik nazirliyin data base-də formalaşmış sosial yardım alanların bazasından imtina etmək əvəzinə yeni yardım təyinatları zamanı ona istinad etməyə başladı, hətta özünümaliyyələşdirmə layihəsinin də bu baza əsasında həyata keçiriləcəyini elan elədi.
ÜDSY obrazlı desək, ölü doğulub. Sistem işə düşdüyü ilk ildən (2006) bugünə qədər bu istiqamətdə təxminən 2 milyard manat pul xərclənib. Ancaq sosial yardım alanların yarıdan çoxunun yoxsul (aztəminatlı ailə) olmaması xərcləmələrin səmərələliliyini azaldıb”.
Qalib Toğrul sosial yardım sistemindəki korrupsiya hallarının azaldılması (ləğvi), iqtisadi böhran və son aylar artan inflyasiya fonunda əhalinin aztəminatlı həssas təbəqəsinin qorunması, sosial gərginliyin yumşaldılması məqsədilə təkliflər irəli sürüb.
1. Sosial yardım alanlara hər ay pul yardımı əvəzinə ancaq ərzağa xərclənmək şərtilə sosial kartlar verilsin. Yəni həmin kartdakı məbləğə ərzaqdan başqa heç nə almaq mümkün olmasın
Dünya təcrübəsində yoxsul ailələrin əksəriyyəti aldıqları yardımın demək olar ki, hamısını ərzağa xərcləyirlər. Bunun üçün nazirlik bu istiqamətdə bir tədqiqat aparıb real vəziyyətə aydınlıq gətirə bilər. Ancaq onu deyim ki, İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin 2013-cü ildə apardığı tədqiqat bunu təsdiq edib.
2. Sosial kart vasitəsilə alınmasına icazə verilən ərzağın siyahısı hazırlanaraq təsdiq edilsin. 
Bu siyahıya saxlanma müddəti qısa olan ilkin tələbat malları – çörək, süd, pendir, yağ, xama, kəsmik, tərəvəz, meyvə, şəkər tozu, ət, yumurta, qarabaşaq, düyü və sair daxil edilə bilər.
3. Kartdakı məbləğin tamının bir ay (və ya ayyarım) ərzində xərclənməsi şərti qoyulsun. Bir aydan sonra həmin məbləğ dondurulsun.
4. Kart vasitəsilə ancaq əvvəlcədən razılaşdırılmış, sosial kartların xüsusi sistemə inteqrasiya olunduğu marketlərdə alış-veriş etmək mümkün olsun.
5. Sosial kartların verilməsi zamanı ÜDSY-nin hesablanması üçün istifadə olunan Ehtiyac meyarı göstəricisindən imtina olunmalı, adambaşına aylıq gəliri Ölkə üzrə Yaşayış Minimumu göstəricisindən aşağı olan aztəminatlı ailələrin üzvlərinə verilən məbləğ elə bu göstəriciyə uyğun olaraq da hesablanmalıdır.
Son vaxtlar əksər ərzaq məhsullarının bahalaşması artıq ÜDSY-nın hazırkı hesablanma mexanizmini üçün istifadə olunan 105 manatlıq Ehtiyac meyarının ləğvini, 136 manatlıq Yaşayış minimumunu keçməyi tələb edir.
6. Nəhayət, yerli istehsalı təşviq etmək üçün sosial kartla yalnız Azərbaycan istehsalı olan məhsulların alınması şərti qoyulmalıdır.
7. Ən nəhayət, yeni sistemə keçməzdən nazirliyin data base-dəki sosial yardım alanlar ciddi surətdə ələkdən keçirilməli, yoxlanılmalı, əsl yoxsullar üçün sosial yardımın qapısı həmişə açıq olmalıdır.

 

'Hökumətin əsas məqsədi büdcəni doldurmaqdır'

Azərbaycanda vergi amnistiyası elan oluna bilər. «APA-Economics»in məlumatına görə, ölkə başçısı İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə bununla bağlı müvafiq qanun layihəsi Milli Məclisə daxil olub. Sənədə əsasən, vergi amnistiyası 2017-ci ilin yanvarın 1-dək vergi borcu olan hüquqi və fiziki şəxslərə şamil olunacaq. Belə ki, qeyd edilən dövrədək vergi borcu olan şəxslər 2017-ci ilin yanvar ayında borcunun 30%-ini, fevral ayında 50%-ini, mart ayında isə 70%-ini ödəyərsə, borcun qalıq hissəsi amnistiya olunacaq.

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri, iqtisadçı-ekspert Qalib Toğrul AzadlıqRadiosuna müsahibəsində mümkün amnistiyanın məqsədi, xeyirləri, zərərləri və nəticələrindən danışıb:

– Milli Məclisə təqdim olunan layihəni görməmişəm, bu barədə yalnız mətbuatdan oxumuşam. Onu deyə bilərəm ki, amnistiyanın müddəti çox qısadır, 3 ay hər hansı nəticəyə nail olunması üçün yetərli deyil. Bundan əlavə, vergidən yayındırılmış məbləğlərə münasibətdə ödənilməsi nəzərdə tutulan faizlər xeyli yüksəkdir. Amnistiyanın hansı müddətdə vergidən yayındırılan gəlirlərə, hansı vergidən yayındırılan məbləğlərə aid olacağı, haqqında məhkəmə qərarı olanları əhatələyib əhatələməyəcəyi, yəni, hədəf qrupları barədə bilgim yoxdur. Çox təəssüf ki, layihə ictimai müzakirədən gizlədilir.

– Vergi amnistiyası nə zaman keçirilir? Hökuməti bu amnistiyanı keçirməyə vadar edən nədir?

– İqtisadi qanunlar deyir ki, vergi amnistiyasını keçirmək, birincisi, ölkədə «gizli iqtisadiyyat»ın mövcudluğunu etiraf etməkdir. Bunu başqa cür yozmamaq üçün deməliyəm ki, «gizli iqtisadiyyat» az və ya çox dərəcədə bütün ölkələrdə var. İkincisi, bu tədbir onu etiraf etməkdir ki, «mənim vergi sistemim, vergi inzibatçılığım zəifdir, vergi qanunvericiliyinə əməl olunması məqsədilə bugünədək qurulmuş mexanizmlər yetərli deyil». Üçüncüsü, hökumətlər amnistiyanı o zaman keçirirlər ki, keçmişlə vidalaşıb, daha sadə, daha şəffaf vergi sistemi tətbiq etmək niyyətlərini açıqlasınlar. Sahibkarların fəaliyyətinə inzibati müdaxilələri azaltmağa və daha rəqabətli bir iqtisadi mühit yaratmağa söz verirlər. Hökumətin bir məqsədi və deyərdim ki, birinci məqsədi, çox güman ki, büdcəni doldurmaqdır. Əgər amnistiya uğurlu olarsa, o zaman qısamüddətli dövrdə vergi ödəmələrinin artımının şahidi olacağıq.

– Amnistiyanın uğurlu olması üçün hökumət nə etməlidir?

– Amnistiyanın mahiyyəti, bax, bu sualda gizlənir. Vergi orqanları əgər vergidən yayındırılmış gəlirlərlə bağlı sonuncu vergi bəyannaməsini qəbul edəcəklərsə, o zaman öhdəlik götürməlidirlər ki, ondan əvvəlki tarixi əhatələyən yoxlamalar keçirməyəcəklər. Bundan əlavə, amnistiyadan sonra hətta öncəki dövrlərlə müqayisədə vergi ödəyicisinin ödədiyi vergilər artsa belə, o əmin olmalıdır ki, vergi orqanları yoxlamaya gəlməyəcəklər. Ümumiyyətlə, amnistiyadan sonrakı müəyyən müddətdə yoxlamaların sayı maksimum azaldılmalıdır. Hökumət, vergi orqanları vergi ödəyicisində belə bir inam yaratmalıdırlar ki, amnistiyadan sonra onların vergisi ödənmiş gəlirlərinin leqallaşmasına, qanuniləşməsinə heç bir problem yaranmayacaq, bu gəlirlər onların əlindən alınmayacaq. Dünya təcrübəsi göstərir ki, amnistiyanın uğurunun daha bir təminatı yaxşı təbliğatın qurulmasıdır. Amnistiyanın şərtləri barədə mümkün qədər sadə şəkildə daha çox vergi ödəyicisi müxtəlif vasitələrlə bilgiləndirilməlidir.

– Qayıdaq əvvəlki sualıma. Amnistiyanı keçirməkdə büdcəni doldurmaqdan başqa hansı məqsədlər güdülür?

– Bu tədbirdə büdcəni doldurmaq, dediyim kimi, əsas məqsəd ola bilməz. Amnistiya uğurla keçirilsə, o zaman fiskal baxımdan sağlamlaşma baş verər, bütövlükdə iqtisadiyyat qazana bilər.

– Necə?

– Birinci növbədə, uzunmüddətli dövr üçün faydalı meyl kimi vergitutma bazasının genişlənməsini qeyd etmək olar. «Gizli iqtisadiyyat»ın təmsilçiləri gəlirlərini leqallaşdırdığından ödənilən vergilərin məbləği arta bilər. İkincisi, əgər sahibkar görsə ki, doğrudan da, hökumətin məqsədi münbit biznes və sadələşdirilmiş, inzibati müdaxiləsiz biznes mühiti yaratmaqdır, o zaman ölkədən kapital axını dayana bilər. Hazırda milli sahibkarlar öz bizneslərini qonşu ölkələrə, özəlliklə, daha əlverişli sahibkarlıq və vergi mühiti olan Gürcüstana köçürürlər. Bu proses dayana bilər. İndiyədək ölkədən çıxarılmış kapital geri qayıda bilər. Eyni zamanda, vergi intizamı güclənə və bunun sayəsində ölkədə makroiqtisadi sabitlik və rəqabətqabiliyyətlilik təmin oluna bilər. Dediyim kimi, bütün bunlar amnistiyanın necə keçirilməsindən, hökumətin hansı vədləri verməsindən və sözünün üstündə durub-durmamasından asılıdır. Demək istədiyim odur ki, vergi amnistiyasına, sadəcə, «sən yayındırdığın verginin bir hissəsini ödə, mən də sənə güzəşt edim, cərimə, penya hesablamayım, cinayət məsuliyyətinə cəlb etməyim» kimi sadə sxem tək baxmaq doğru deyil.

- Amnistiyanın hansısa zərərli nəticələri ola bilərmi?

– Nəzərə alsaq ki, vergi amnistiyası vicdanlı vergi ödəyicilərinə münasibətdə ədalətsizlikdir, o zaman hadisələrin belə bir arzuolunmaz inkişafı da mümkündür – onlar növbəti vergi amnistiyası ümidi ilə vergidən yayınmağa başlaya bilərlər. Məsələn, Braziliyada belə bir hadisə olmuşdu. Vergi ödəyiciləri vergi amnistiyasından sonra kütləvi şəkildə vergidən yayınmışdı və vergi orqanlarının sanksiya və cərimələrini ödəməmək, vaxtı növbəti amnistiyaya qədər uzatmaq məqsədilə məhkəmələrə müraciət etmişdi. Bilirsiniz ki, məhkəmə araşdırması bitənə qədər vergi cəriməsinin, sanksiya və penyaların ödənilməsi təxirə salınır. Bu da ona gətirib çıxarmışdı ki, məhkəmələrin fəaliyyəti sahibkarların müraciətlərinin çoxluğundan iflic olmuşdu. Bundan başqa, amnistiya o demək deyil ki, bütün vergidən yayınanlar yayındırdıqları vergini güzəştlə ödəyib, haqq yoluna qayıdacaq. Yox, elə deyil, yenə də vergidən yayınanlar olacaq. Axı, amnistiya həm də onun təsdiqidir ki, vergi orqanları öz işlərini düzgün qurmağı bacarmırlar.

– Bayaq Braziliya təcrübəsindən danışdınız. Qısa şəkildə beynəlxalq təcrübəyə toxuna bilərsinizmi? Vergi amnistiyası hansı ölkələr üçün xarakterikdir?

– Fransa, Almaniya, Belçika, İrlandiya, İtaliya, Kanada, Argentina çox da uzaq olmayan keçmişdə vergi amnistiyasından faydalanıb. Hətta ilk üç ölkə bu amnistiyanı bir dəfə yox, daimi əsasla keçirib, yəni tövbə qapısını müəyyən, uzun bir müddətə açıq saxlayıb. 1998-ci ildə İrlandiya vergi amnistiyası sayəsində ölkə ÜDM-sinin 2.5% civarında büdcəyə əlavə vəsait cəlb edib. 2002-ci ildə İtaliyada keçirilən vergi amnistiyası sayəsində, hökumət kapitalın mənşəyi barədə sənəd istəmədiyini açıqladıqdan sonra iqtisadiyyata əlavə 30 milyard avro vəsait qoyulub. 2004-2005-ci illərdə Almaniyada keçirilən vergi amnistiyası nəticəsində büdcəyə planlaşdırılan 5 milyard avro əvəzinə 1.5 milyard avro daxil olmuşdu. Bu amnistiyanın uğursuzluğunun səbəbi informasiya kampaniyasının düzgün qurulmaması olmuşdu. Sonra yaxın qonşularımızdan Rusiya təcrübəsini deyə bilərəm. 1993-cü ildə büdcədə kəskin kəsir yarananda, Boris Yeltsin belə bir addım atmışdı və uğursuzluğa düçar olmuşdu. Sonrakı illərdə bir neçə dəfə yenidən vergi amnistiyası keçirmək istəsələr də, müxtəlif səbəblərdən bu baş tutmamışdı. Yalnız 2007-ci ildə növbəti vergi amnistiyasını keçirmişdilər. Keçmiş SSRİ məkanında yerləşən ölkələrdən 2001-ci ildə Qazaxıstanda, 2005-ci ildə isə Gürcüstanda vergi amnistiyası keçirilib. Qazaxıstanı çıxmaq şərti ilə, digər iki ölkədə vergi amnistiyası gözləntiləri doğrultmayıb.

Mənbə: Azadlıq radiosu
http://www.azadliq.org/a/vergi-amnistiyasi/28186667.html

 

Prezident 'nefti unudun', nazir 'neft bahalaşacaq', deyir


“Proqnozlara əsasən, gələn ildən etibarən, dünyada neftə tələbatın tədricən artması ilə neftin qiyməti də artmağa başlayacaq”.



Azərbaycanın energetika naziri Natiq Əliyevin sözlərinə görə, gələn il dünyada neftə gündəlik tələbat 95 milyon 300 min barrel olacaq və 2020-ci ildə neftə tələbat təxminən 2014-cü il səviyyəsinə çatacaq. Nazir ABŞ-da iqtisadiyyatı sağlamlaşdımaq tədbirlərinin, eləcə də inkişaf etmiş ölkələrdə iqtisadi artımın bərpasının buna yol açacağını düşünür: “Proqnozlara əsasən, 2020-ci ilin ortalarında neftin barelinin 100 dollar olduğu dövrə qayıtmaq mümkünləşəcək”.



“Nefti unudun” deyirlər, amma özləri unutmurlar?


Nazir inanır ki, əhalinin və iqtisadi fəallığın artması enerji istehsalının artımını da şərtləndirəcək və beləcə, növbəti onilliklərdə həm neftə tələbat, həm də neftin qiyməti yüksələcək.

Ötən ilin avqustunda Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev “nefti unudun” çağırışını dilə gətirmişdi: “Biz nefti və qazı bir kənara qoymalı, ümumiyyətlə, onları unutmalıyıq. Və gün gələcək ki, neftin qiyməti bizim üçün heç bir əhəmiyyət kəsb etməyəcək. Ona görə ki, sənaye, kənd təsərrüfatı, turizm, informasiya-kommunikasiya texnologiyaları Azərbaycanda inkişaf edir və daha da yüksək templərlə inkişaf etməlidir”.
Bununla belə, indiki qiymətlər neftin maya dəyərindən 7-8 dəfə çox olsa da, görünür, hökumət hələ də neftin bahalaşacağına ümid bəsləyir. İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Qalib Toğrul AzadlıqRadiosu-na müsahibəsində hökumətin neftin qiymətindən gözləntiləri və aparılması zəruri islahatlardan danışıb:

- Nazir neftin qiymətinin 100 dollar olacağına dair fikrini dünyada əhali sayının artacağı və iqtisadi canlanmanın qara qızıla tələbatı yüksəldəcəyi ilə əsaslandırıb. Ola bilər ki, 2020-ci ildə, doğrudan da, neftə tələbat artsın. Ancaq tələbatın artması qiymətin yüksəlməsini təşviq etməyə də bilər, çünki neftin qiyməti təkcə tələbdən asılı deyil. Burada digər amillər də var və onlar heç də tələbin az və ya çoxluğundan daha az əhəmiyyətli deyil. Bura dolların məzənnəsi, neft çıxarılan ölkələrdə siyasi sabitliyin olub-olmaması, ABŞ-ın neft ehtiyatlarının həcmi, şist neftinin hasilat göstəriciləri, ətraf mühitə zərər vurmayan alternativ enerji mənbələrindən istifadənin səviyyəsi kimi faktorlar da daxildir.



- Üstəlik, tələbatla yanaşı, təklif də arta bilər...

- Bəli. Tələbatın artması təklifin azalması anlamına gəlməməlidir. Hazırda OPEC ölkələrinin hasilatın azaldılması ilə bağlı razılığa gələ bilməməsi, Rusiyanın idarə elədiyi prosesin, əslində, fiaskoya uğraması, İranın yeni hasilat rekordlarına can atması göstərir ki, bazara çıxarılan neftin həcminin tənzimlənməsi çox çətin məsələdir, hətta deyərdim ki, mümkün deyil. Neftə tələbatın azalması ilə bağlı daha bir proses də gözə dəyir: Artıq benzinlə deyil, elektriklə işləyən avtomobil istehsalı dünyanın aparıcı avtomobil istehsalçılarının öncəliyinə çevrilir. İnkişaf etmiş Qərb ölkələrində avtomobil parkının yaxın 4-5 ildə elektrikin xeyrinə dəyişəcəyi artıq heç kimdə şübhə doğurmur. Bir sözlə, neftin qiymətinin yenidən 100 dolları görməsi bizim “su gələn arxa bir də gələr” məsəlinin verdiyi xoş təsəllidən başqa bir şey deyil.



- Bu acıqlama sanki hökumətin hələ də neftə bel bağladığını göstərir…

- Razıyam. Bəzi məmurların islahata başdansovdu münasibəti, əslində, belə əsassız ümidlərdən qaynaqlanır. Ölkə prezidentinin də 2020-ci ilədək neft qiymətlərində kəskin ucuzlaşma gözləmədiyini söyləməsi məmurların ölkənin siyasi elitasında da yaratdığı yanlış rəyi göstərir. Ölkədə, demək olar, iqtisadi təmayüllü mərkəzi icra hakimiyyətlərinin hamısında araşdırma ilə məşğul olan qurum var. Neft dollarlarının ölkəyə sürətli axını onları o qədər reallıqdan uzaqlaşdırıb ki, öz araşdırmalarında, hətta ən pis ssenari kimi də, neftin ucuzlaşmasını proqnozlaşdırmayıblar. Gələcəklə bağlı inkişaf planları yalnız ən yaxşı ssenarilər üzərində qurulub. Ölkədə iqtisadi siyasətin formalaşmasında rolu olan bəzi məmurların fikrincə, neftin qiyməti yenə kəskin yüksələcəyindən, islahat aparmağa ehtiyac yoxdur. Onlar, sadəcə, sosial gərginliyin artmasına, əhalinin vəziyyətinin kəskin pisləşməsinə yol verməmək şərtilə, köhnə siyasətin davam etdirilməsinin tərəfdarıdırlar. Ancaq bu, artıq mümkünsüz görünür. Ölkənin nicatı islahatlara başlamaqdadır.

Buna da bax: Birjalar çökür, neft enir, rubl ucuzlaşır…

- Sizcə, hökumət indi nə etməlidir?

- Ötən ilin sonundan bəri ölkədə iqtisadi islahat aparılması üçün qanunverici bazanın formalaşdırılması istiqamətində mühüm sənədlər qəbul olunub. Proses bu gün də davam etdirilir, ancaq məsələ burasındadır ki, qanunlar kağız üzərində qalacaqsa, onun olub-olmamasının elə bir fərqi yoxdur. İkincisi, sahibkarlıq siyasətinə yenidən baxılmalı, ölkədə münbit biznes mühiti formalaşdırılmalı, sağlam investisiya zəmini qurulmalı, sahibkarlıq subyektlərinin fəaliyyətinə yoxlayıcı dövlət orqanlarının və icra strukturlarının qanunsuz müdaxiləsinə son qoyulmalıdır. Üçüncüsü, ölkədə dövlətin idarə olunmasında, siyasi qərarların qəbulunda vətəndaş cəmiyyətinin iştirakı təmin edilməli, mülki və təşkilati formasından asılı olmayaraq, ictimai vəsait hesabına maliyyələşdirilən bütün qurumlar hesabat verməlidir.

 

Mənbə: Azadlıq radiosu

 

Yerli vergilərin hesablanmasında ciddi dəyişiklik

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Qalib Toğrul bələdiyyələrin əsas vergi gəlirləri olan fiziki şəxslərin əmlak və torpaq vergiləri ilə bağlı Vergi Məcəlləsinə edilmiş son dəyişiklikləri şərh edib:

BƏLƏDİYYƏLƏRİN ƏMLAK VERGİSİ PROBLEMİ HƏLL OLUNDU

Ardını oxu...
 

Seçkiqabağı bələdiyyələrin dövlət maliyyə təminatı gücləndirilir

ANCAQ YERLİ İDARƏETMƏ ORQANLARI BUNUN BƏHRƏSİNİ ƏN YAXŞI HALDA 2016-CI İLDƏ GÖRƏ BİLƏCƏKLƏR

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Qalib Toğrul bələdiyyələrə subvensiya və dotasiya ayrılması ilə bağlı Prezident tərəfindən “Büdcə sistemi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda edilmiş dəyişiklikləri şərh edib:

Ardını oxu...
 

Ləcət bələdiyyəsi ərazisində iməcilik keçirilib

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi İctimai Birliyi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirdiyi "Bələdiyyələrin ətraf mühitin mühafizəsində rolunun gücləndirilməsi" layihəsi çərçivəsində iyulun 31-də Xaçmaz rayon Ləcət Bələdiyyəsində iməcilik keçirib. 

Ardını oxu...
 

Gəncə-Qazax regionunda yerləşən tərəfdaş bələdiyyələrə təlim keçilib

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi (İTM) 18 iyul 2014-cü il tarixində Gəncə şəhərində Gəncə-Qazax regionunda əməkdaşlıq etdiyi 12 bələdiyyənin təmsilçilərinə təlim keçib. Təlim Almaniya Beynəlxalq Əməkdaşlıq Təşkilatının maliyyə dəstəyi ilə “Bəllədiyyələrdə şəffaflığın və hesabatlılığın, büdcə və maliyyə idarəetməsinin, eləcə də kənd və şəhərlərdə vətəndaş iştirakçılığının mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi” layihəsi çərçivəsində təşkil olunub. Təlimin məqsədi İTM-in tərəfdaş bələdiyyələrdə tətbiq olunan texnoloji məhsulu - “Şəffaf büdcə” Proqramının istifadəsi istiqamətində bilik və təcrübənin təkmilləşdirilməsi olub.

Ardını oxu...
 

Ləcət Bələdiyyəsində ağacəkmə aksiyası keçirilib

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi İctimai Birliyi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirdiyi "Bələdiyyələrin ətraf mühitin mühafizəsində rolunun gücləndirilməsi" layihəsi çərçivəsində Xaçmaz rayon Ləcət kəndində 12 iyun 2014-cü il tarixdə ağacəkmə aksiyası keçirib. 

Ardını oxu...
 

"Azərbaycanda dövlət resusrslarından istifadənin monitorinqi və onun mütərəqi beynəlxalq təcrübəyə uyğunluğunun təşviq olunmasının vəkilliyi" mövzusunda konsfrans

Mayın 30 da Senteral Park otelində İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi (İTM) “Azərbaycanda dövlət resurslarından istifadənin monitorinqi və onun mütərəqqi beynəlxalq təcrübəyə uyğunluğunun təşviq olunmasının vəkilliyi” sahəsində aparılan tədqiqatların hesabatlarının təqdimetmə tədbiri olub. Tədqiqatlar Avropa Birliyinin maliyyə dəstəyi ilə “Seçki İslahatları üzrə beynəlxalq xidmət” (ERİS) təşkilatı və yerli tərəfdaşlar olaraq “İnsan haqları və demokratik təsisatlar” İctimai Birliyi və Qafqaz Media Araşdırmaları Mərkəzi ilə birgə həyata keçirilib.

Ardını oxu...
 

Gəncənin vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri ilə Hesablama Palatasının fəaliyyəti müzakirə olunub

Sahibkarlığın və Bazar İqtisadiyyatının İnkişafına Yardım (SBİİYF) Fondunun Avropa İttifaqının Bakı nümayəndəliyinin maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirdiyi “İctimai maliyyə vəsaitlərinə səmərəli nəzarət” layihəsi çərçivəsində İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin (İTM) ekspertləri 27 may 2014-cü il tarixində Gəncədə “İctimai Maliyyənin idarəedilməsi və ictimai iştirakçılıq" mövzusunda seminar keçirib. Seminarda yerli vətəndaş cəmiyyətinin təmsilçiləri iştirak ediblər.

Ardını oxu...
 

Xaçmazda ətraf mühitin qorunması ilə bağlı təlim və təbliğat işləri həyata keçirildi

BƏLƏDİYYƏLƏR TƏLİMLƏNDİRİLDİ, ORTA MƏKTƏB ŞAGİRDLƏRİ HƏVƏSLƏNDİRİLDİ

 

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi  13 və 16 may 2014-cü il tarixlərində  Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə Xaçmaz rayonunda icra olunan" Bələdiyyələrin ətraf mühitin mühafizəsində rolunun gücləndirilməsi"layihəsi çərçivəsində  tədbirlər keçirib.

Ardını oxu...
 

Balidə Açıq Hökümət Tərəfdaşlığı üzrə Regional Konfrans işinə başlayıb

Mayın 6-da İndoneziyanın Bali şəhərində “İnovativ açıqlıq: daha yaxşı vətəndaş iştirakçılığına impuls” mövzusunda Açıq Hökümət Tərəfdaşlığı (AHT) üzrə Asiya-Sakit okean höfzəsi Regional konfransı başlayıb.

Ardını oxu...
 

Şimal bələdiyyələri yerli vergi və ödənişlərin avtomatlaşdırılması təcrübəsindən faydalanır

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin (İTM)Almaniya Beynəlxalq Əməkdaşlıq Təşkilatının maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirdiyi “Bəllədiyyələrdə şəffaflığı və hesabatlılığı, büdcə və maliyyə idarəetməsini, eləcə də kənd və şəhərlərdə vətəndaş iştirakçılığı mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi” layihəsi çərçivəsində layihənin rəhbəri Qalib Toğrul və eksperti Rəcəb İmanov 21-22 aprel 2014-cü il tarixlərində Quba və Xaçmaz rayonlarında yerləşən 10 tərəfdaş bələdiyyəyə səfər ediblər. 

Ardını oxu...
 

“Şəffaf büdcə” Bakıətrafı bələdiyyələrdə uğurla tətbiq olunur

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin ekspertləri (İTM) 24-25 aprel 2014-cü il tarixlərində Bakı şəhəri ətrafında yerləşən 10 tərəfdaş bələdiyyənin təmsilçilərinə təlim keçib. Təlim Almaniya Beynəlxalq Əməkdaşlıq Təşkilatının (GİZ) maliyyə dəstəyi ilə “Bəllədiyyələrdə şəffaflığı və hesabatlılığı, büdcə və maliyyə idarəetməsini, eləcə də kənd və şəhərlərdə vətəndaş iştirakçılığının mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi” layihəsi çərçivəsində təşkil olunub. Təlimin məqsədi İTM-in tərəfdaş bələdiyyələrdə tətbiq olunan texnoloji məhsulu - “Şəffaf büdcə” Proqramının istifadəsi istiqamətində bilik və təcrübənin təkmilləşdirilməsi olub.

Ardını oxu...
 

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi müsabiqə keçirir

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzi Azərbaycan RespublikasınınPrezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurasının maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirdiyi "Bələdiyyələrin ətraf mühitin mühafizəsində rolunun gücləndirilməsi" layihəsi çərçivəsində 28 aprel 2014-cü ildə Xaçmaz rayonunun Ləcət kənd bələdiyyə sədri Mirzə Şahbazov və Ləcət tam orta məktəbinin direktoru Maina Xammədova ilə görüş keçirilib. 

Ardını oxu...
 

Qubad Ibadoğlu Qırğızıstan hökümətinə ekspert xidməti göstərir

Iqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin və Milli Büdcə Qrupunun İdarə Heyətinin üzvü Qubad İbadoğlu 2014-cü ilin fevral və mart aylarında Qırğızıstanda büdcə müzakirələrinə qatılıb. BMT-nin İnkişaf Proqramının və USAİD –nin birgə həyata keçirdiyi “Dövlət büdcəsinin şəffaflığının artırılmasına dəstə” layihə çərçivəsində təşkil olunan səfərin əsas məqsədi Büdcə Məcəlləsinin layihəsinin təkmilləşidirilməsinə və büdcənin proqramlar üzrə tərtibatının hazırlanmasına texnuki dəstək vermək olub. Bu istiqamətdə həyata keçirilən fəaliyyəti çərçivəsiondə Azərbaycanlı ekspert Qırğızıstan parlamentində həyata keçirilən Büdcə Məcəlləsi üzrə dinləmələrdə əsas məruzəçi kimi çıxış edib və Məcəlləninin təkmilləşdirilməsi üçün konkret təkliflərini verib. 

Ardını oxu...
 

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 134

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 140

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 134

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 140

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 134

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 140

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 134

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 140

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 134

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 140

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 134

Warning: Illegal string offset 'active' in /var/www/u0489552/public_html/erc.az/az/templates/ja_rutile/html/pagination.php on line 140
Səhifə 2 > 6-dəan

Nəşrlər

 

Bülletendə 2013-cü ilin ikinci rübü ərzində İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin layihə fəaliyyətləri çərçivəsində həyata keçirdiyi tədbirlər (dəyirmi masa, seminar,təlim və s.), nəşrlər, mərkəz əməkdaşlarının mətbuata açıqlamaları, xarici səfərləri barədə iki dildə (azərbaycan və ingilis) məlumat verilir.

Bülleteni yükləyin

 

 

 

 

Illik hesabat 2012

 İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin 2012-ci ildəki fəaliyyətinə dair proqram və maliyyə hesabatı  

 

----------------------------------

Dovlət Proqramı cərcivəsində XARİCDƏ TƏHSİL Ən çox verilən suallara CAVABLAR

Kitabda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2007-ci il 16 aprel tarixli, 2090 saylı Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “2007-2015-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin xarici olkələrdə təhsili uzrə Dovlət Proqramı”na uyğun olaraq dovlət hesabına xarici ali təhsil ocaqlarında təhsilin şərtləri, iddiazıların seçim qaydaları, olkələr uzrə aylıq xərc normaları, prioritet ixtisaslar, təhsil haqlarının odənilməsi qaydaları barədə ətraflı məlumat verilib. Nəşrdə Dovlət Proqramı cərcivəsində xarici univercitetlərdə ali təhsilin muxtəlif pillələri uzrə təhsil almağın qayda və şərtləri sadə və anlaşıqlı olması səbəbindən sual-cavab şəklində oxuculara təqdim olunub. Kitab maarifləndirici xarakterlidir.

 

 

ERC facebookda